Evaluatie Wet uitwerking Autobrief II – autobelastingen 2017-2020

De Wet uitwerking Autobrief II heeft geleid tot meer stabiele belastinggrondslagen en met name in de bijtelling minder marktverstoring en minder complexiteit. De fiscale stimulering biedt een belangrijke bijdrage aan het versnellen van de transitie naar emissievrij rijden. Dat blijkt uit de evaluatie Wet uitwerking Autobrief II.

Bij de fiscale vergroening van de autobelastingen is het een forse uitdaging gebleken om een balans te vinden tussen stabiele belastinggrondslagen en (kosten)effectieve vergroeningsprikkels. Met de Wet uitwerking Autobrief II heeft het vorige kabinet maatregelen genomen om die balans voor de periode 2017-2020 te waarborgen en waar nodig te herstellen.

Hoofdmaatregelen
De hoofdmaatregelen Wet uitwerking Autobrief II  op een rij:

  • De motorrijtuigenbelasting (MRB) voor reguliere personenvoertuigen is met gemiddeld 2% verlaagd.
  • De belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM) (voor met name voor auto’s in het kleine en middensegment) wordt geleidelijk over de periode 2017 – 2020 met 14,7% verlaagd.
  • Het algemene bijtellingspercentage is verlaagd van 25 naar 22 (voor auto’s vanaf 2017).
  • De bijtelling is minder CO2-afhankelijk doordat het aantal bijtellingscategorieën is teruggebracht van vier naar twee.
  • Behoud van fiscale stimulering van emissievrije auto’s (vrijstelling BPM, MRB en per saldo 4% bijtelling).
  • De korting op de bijtelling voor emissievrije auto’s wordt per 2019 begrensd tot een catalogusprijs van € 50.000.
  • Plug-in hybride auto’s (PHEV’s) houden eenhalftariefin de MRB tot en met 2020 en worden in de BPM meer als normale auto’s behandeld.
  • Voor PHEV’sgeldt per 2017 geen korting meer op de bijtelling.
  • Invoering MRB-toeslag op oude vervuilende dieselauto’s.

PHEV’s
Tijdens de parlementaire behandeling van de Wet uitwerking Autobrief II is besloten de korting in de bijtelling voor PHEV’s met ingang van 2017 te laten vervallen (in plaats van een geleidelijke afbouw van deze korting). Hierdoor is het aantal PHEV’s onder de nieuwverkopen in 2017 fors lager uitgevallen.

MRB-toeslag 
In de Wet uitwerking Autobrief II is ervoor gekozen per 2019 een MRB-toeslag op oude vervuilende dieselauto’s in te voeren.  Het ict-systeem van de Belastingdienst echter niet tijdig gereed om deze toeslag per 2019 in werking te laten treden. Het streven is deze toeslag per 1 januari 2020 in werking te laten treden.

Elektrische auto’s 
De Wet uitwerking Autobrief II zet in op meer kosteneffectieve klimaatprikkels. Om die reden is er onder meer voor gekozen om het stelsel minder CO2- afhankelijk te maken en meer in te zetten op de transitie naar emissievrij rijden. Voor emissievrije auto’s geldt tot en met 2020 een vrijstelling van BPM en MRB en een korting op de bijtelling waardoor deze uitkomt op 4%.

De ontwikkeling van volledig elektrische auto’s (EV‘s) in het wagenpark loopt tot en met 2017 achter op de raming van Autobrief II.

De beschikbaarheid van betaalbare EV’s lijkt de komende jaren daarom leidend in de mate waarin er nieuwe EV’s in Nederland op de weg zullen verschijnen.

Nulemissieauto’s worden in ieder geval tot en met 2020 gestimuleerd met een vrijstelling in de BPM en MRB en lagere bijtelling door toepassing van een milieukorting van 18%.

Tesla-tax  
Om het risico op overstimulering bij het luxere segment voertuigen te voorkomen is er in de Wet uitwerking Autobrief II gekozen om deze korting op de bijtelling vanaf 1 januari 2019 alleen te laten gelden tot een catalogusprijs van € 50.000.

Voor een nieuwe EV met een catalogusprijs van € 90.000 geldt door deze maatregel vanaf 2019 een bijtelling van in totaal € 10.800 (dat is 4% van € 50.000 + 22% van € 40.000). Dit komt neer op een percentage van ongeveer 12% van de totale catalogusprijs. Een conventionele auto in hetzelfde segment (met een catalogusprijs van € 70.000 tot € 90.000) kent een bijtelling van 22% van de catalogusprijs en komt daarmee uit op een bijtelling van € 15.400 (catalogusprijs € 70.000) respectievelijk € 19.800 (catalogusprijs € 90.000).

Eenvoudiger stelsel
De fiscale stimulering van CO2-zuinige auto’s heeft de afgelopen jaren geleid tot een complexer stelsel van autobelastingen. Daarnaast hebben jaarlijkse aanpassingen van CO2-zuinigheidsgrenzen (met name in de bijtelling) ervoor gezorgd dat sommige auto’s het ene jaar fiscaal aantrekkelijk zijn en het jaar erna vrijwel niet meer worden verkocht. Deze mate van marktverstoring acht het kabinet onwenselijk. In de Wet uitwerking Autobrief II zijn de kortingen op de bijtelling voor auto’s met een relatief lage CO2-uitstoot afgeschaft. Tot en met 2020 geldt alleen nog een korting op de bijtelling voor emissievrije auto’s. Hierdoor wordt het stelsel van autobelastingen eenvoudiger voor burgers, bedrijven en de Belastingdienst.

Overgangsrecht bijtelling
Naast het afschaffen van de verschillende milieukortingen in de bijtelling is het overgangsrecht in de bijtelling vereenvoudigd. Voor auto’s van de zaak met een datum eerste toelating (DET) vanaf 2017 met een milieukorting op de bijtelling is het overgangsrecht als volgt aangepast. De milieugerelateerde korting zoals die gold op de DET van die auto blijft gedurende 60 maanden na de maand waarin die DET ligt van kracht. Dat betekent dat voor de laatste nieuwe auto’s uit 2020 pas vanaf 2026 geen kortingen op de bijtelling meer van toepassing zullen zijn.

Voor het op 31 december 2016 bestaande wagenpark auto’s van de zaak waarvoor een milieugerelateerde verlaging van de bijtelling van toepassing is, was het overgangsrecht erg complex. Daarom is het overgangsrecht met ingang van 1 januari 2017 ingeperkt.

De (oorspronkelijke) milieugerelateerde korting op de bijtelling blijft van kracht gedurende 60 maanden na de maand waarin de auto voor het eerst te naam is gesteld in het kentekenregister. Na deze periode van 60 maanden wordt per jaar bezien of op grond van de in dat jaar geldende wetgeving voor de auto nog recht bestaat op een milieugerelateerde korting. Op deze manier ontstaat sneller een eenvoudiger en consistenter systeem: auto’s waarvan de periode van 60 maanden is verstreken krijgen bij eenzelfde CO2-uitstoot dezelfde milieugerelateerde korting.

Hoe nu verder? 
Staatssecretaris Snel van Financiën ziet geen noodzaak om op korte termijn bij te sturen. Hij houdt een vinger aan de pols en zal de ontwikkelingen als gevolg van de maatregelen van de Wet uitwerking Autobrief II de komende jaren scherp blijven monitoren.

Op de lange termijn vindt het kabinet het belangrijk om een volgende stap te zetten in de transitie naar emissievrij rijden. Met zorgvuldig gekozen maatregelen kan de fiscaliteit een belangrijke bijdrage leveren aan het versnellen van deze transitie. Aan de hand van de ambities uit het regeerakkoord en de toekomstige afspraken uit het klimaatakkoord gaat de bewindsman daarom eind 2018 aan de slag met het vormen van een visie op het stelsel van autobelastingen voor na 2020. De staatssecretaris streeft ernaar de Tweede Kamer medio 2019 hierover te informeren.

Bron: Salarisnet